MOFCOM Şubat 2025 moly ihracat lisansı: 14 ay sonra Türk EAF pazarı nerede?

Çin Ticaret Bakanlığı (MOFCOM) Şubat 2025'te 7 stratejik mineral ve yarı ürünü ihracat lisansı zorunlu listeye ekledi — moly, tungsten, bizmut, telür, indiyum, nadir toprak oksitleri ve galyum. Ferro molybdenum (FeMo) bu listede. 14 ay sonra bilançoya bakıyoruz: Çin'den çıkan FeMo ihracatı 2024'e göre %22 düşmüş, Tianjin FOB fiyatı yaklaşık 440 CNY/kg'dan 510-525 bandına oturmuş (+%16-18) ve Türk EAF alıcıları tedarik zincirlerini yeniden çizmek zorunda kalmış.

Kimin kaybettiği, kimin kazandığı ve Arsam'ın Türk müşterisine ne önerdiği bu yazıda.

MOFCOM lisansının fiziksel sonucu

Lisans süreci bugün 2 ila 6 hafta sürüyor. Bazı tedarikçiler — özellikle Jinduicheng Molybdenum (Shaanxi) ve Luoyang Molybdenum Co. — kurumsal kanallarla 3 haftanın altına inebiliyor. Küçük smelter'lar (Huludao grubu çevresi, Mongolya İç Bölgesi) 5-6 hafta bandında takılıyor.

Pratik sonuç: Türk EAF alıcısı Şubat'ta verdiği RFQ için Nisan sonu teslim beklemek zorunda. Spot pazarda alışmış 3 haftalık ritim tamamen değişti.

Xinjiang elektrik tarife artışı buna ek bir baskı. Nisan 2025'te yürürlüğe giren %6-8 kW-saat artışı özellikle Moly konsantresinden FeMo dönüştüren smelter'ların birim maliyetini 18-22 CNY/kg yükseltti. Tedarikçiler bu maliyeti ağırlıklı olarak ihracat fiyatına yansıttı; Türk EAF alıcısı bunu CIF Ambarlı'da 1,280 USD/ton → 1,460 USD/ton geçiş olarak gördü.

Türk EAF pazarı — kim nerede durdu?

Türk EAF'ları FeMo'yu ağırlıklı olarak alaşım çeliğinde ve özel yüksek-alaşımlı kalemlerde kullanır. Başlıca alıcılar şunlar:

• İÇDAŞ (Biga): en büyük özel EAF, yüksek alaşımlı çelik çeşitliliği geniş. FeMo aylık tüketimi 40-60 ton bandında. 2025 Q3'ten itibaren Şili menşeli moly oksit + Türkiye içinde dönüşümlü tedariği devreye aldı.
• Kroman Çelik (Gebze, Çolakoğlu Holding): mühendislik çelikleri ağırlıklı. FeMo için 25-35 t/ay. Çin tedarikine bağımlılık devam ediyor, lisans süresiyle stok puantaj sistemini 30 günden 45 güne çıkardı.
• Tosyalı (Biga/Osmaniye): Avrupa'nın en büyük tek EAF'lerinden. FeMo hacmi düşük (<15 t/ay, genel ağırlık FeSiMn'de), ama alaşımlı siparişlerde kritik. Kazakhstan ERG ve Şili Codelco ile eş zamanlı sözleşme masasına oturdu.
• Habaş (Aliağa): inşaat çeliği ağırlıklı, FeMo talebi dönemsel. Çin tek kaynak.
• Çolakoğlu (Gebze): geniş sepet, FeMo hacmi orta. Ayda 10-20 ton, Çin ağırlık.

Ortak tespit: 2025 ortasına kadar tüm büyük EAF'ların %85+ FeMo tedariği Çin'di. 2026 Q1 verileriyle bu oran %65'e düşmüş. %20 kayan pay Kazakhstan (ERG), Şili (Codelco via ticaret evleri), Peru (Freeport CMOC) ve dönüşümlü olarak Avrupa ikincil pazarına yayıldı.

Alternatif kaynaklar — sayılarla

Kazakhstan — ERG Eurasian Resources Group

• Aktau molybdenit smelter kapasitesi 12,000 t/yıl FeMo eşdeğeri.
• Novorossiysk → Marmara 30-40 gün, Çin'den 45-65 güne kıyasla hız avantajı.
• Fiyat: Ocak 2026 benchmark'larda FOB Aktau ~1,320 USD/ton, Çin FOB Tianjin ~1,460 USD/ton — yaklaşık %10 fiyat avantajı. Ama hacim sınırlı; ERG sözleşmesi çoğunlukla yıllık kapatılıyor, spot esnek değil.
• CBAM avantajı: Aktau hattı düşük-karbon (hidroelektrik + doğalgaz). 2027+ AB ihracatçıları için ilave avantaj.

Şili — Codelco + Molymet

• Dünya moly konsantresinin %21'i Şili'den. Codelco ve Molymet doğrudan FeMo üretmiyor ama Mo-oksit olarak ihracat; Türk veya Güney Koreli smelter'larda dönüştürme zincirleri 2025 itibariyle aktif.
• Fiyat: Mo-oksit FOB San Antonio 14.80-15.40 USD/lb (1 Mar 2026). Dönüştürme + navlun dahil CIF Marmara ~1,420 USD/ton — Çin'le başa baş.
• Lojistik: 45-55 gün + dönüştürme süresi. Toplam Çin'den yavaş.

Peru — Freeport-McMoRan CMOC ortaklığı

• Cuajone + Toquepala madenleri, moly konsantre kapasitesi yüksek.
• Export'lar %70 Asya'ya gidiyor. Türkiye rotası 2024'te açıldı, hacim sınırlı.

Özet tavsiye (Arsam'ın Türk EAF alıcısına):

FeMo tedariğini tek kaynaklı bırakma. Yıllık ihtiyacın %55-65'i Çin (Luoyang-Jinduicheng ağırlık), %20-25'i Kazakhstan ERG sözleşme, %10-15'i Şili Mo-oksit + dönüşüm. Spot esnekliği için %5-10 açık payı 6 haftalık puantaj ile. 2026 Kasım Fastmarkets Ferroalloys Conference Lizbon'da bu oranları güncelle.

Çin VAT rebate riski — uzak ama takip

1 Nisan 2026'da Çin 249 üründe ihracat VAT iadesini (genelde %13) kaldırdı. FeMo şu an bu listede DEĞİL, ama lityum, güneş paneli, batarya gibi stratejik sektörlerde iptaller devam ediyor. Ferroalaşım için MOFCOM + NDRC sinyalleri takipte:

• Moly konsantresi (cevher) uzun süredir ihracat vergisi tabanında.
• FeMo gibi yarı-ürünler için iade %13 → muhtemelen ilk aşamada %5'e düşer, sonra aşamalı iptal.
• Sektör takip: FerroAlloyNet + SMM paid abonelik + MOFCOM bülteni (WebFetch ile).

Eğer FeMo VAT iadesi iptal edilirse Çin FOB fiyatları anlık %8-12 artar. Türk EAF alıcısı bu senaryoda Kazakhstan + Şili karışımını %45'e çıkarmak zorunda kalabilir.

Tedarikçi sözleşmesi yazarken 5 pratik madde

1. Lisans gecikmesi tazminatı: MOFCOM lisansı 6 haftayı aşarsa tedarikçi günlük 0.1-0.15% fatura değerinde tazminat öder. Sözleşmeye yaz.
2. Kur riski paylaşımı: FOB fiyatı CNY, ödeme USD. TRY >%10 hareket ederse fiyat revize formülü açık yazılır.
3. COA + MTC zorunluluğu: Her parti için COA (Mo analiz) + MTC (kaynak izi) + Radiation Cert (TR limanı). Talep bazlı değil, otomatik.
4. Kısmi teslim izni: 30 ton siparişte 10+10+10 kısmi sevkiyat + L/C part-shipment izni. Nakit akışı açısından kritik.
5. Alternatif kaynak kilit maddesi: Tedarikçi FOB'da geçikirse alıcı 1 bildirim ile alternatif (örn. Kazakhstan) alabilir, farkı tedarikçi karşılar.

Kapanış

MOFCOM lisansı kalıcı bir politika değişikliği. Çin 2027'ye kadar benzer kısıtlamaları nadir toprak oksitleri ve başka stratejik ferroalaşımlara yayma niyetinde — NDRC 2024 Aralık belgesinde açık. Türk EAF tedarik ekibi bu gerçek üzerine sözleşme yazmalı.

Arsam Metal'in FeMo hattında üç kaynak aktif: Çin (Luoyang + Jinduicheng) + Kazakhstan (ERG sözleşme) + Şili (Molymet dönüşüm partneri). Türk EAF alıcısı tek masadan üç rota teklifi alır, spot + tender ayrımı açık şekilde fiyatlanır. Yıllık hacim sözleşmesi ile 60-90 gün vade, spot parti ile L/C sight — ikisi birlikte oynar.

Teklif için detaylı ihtiyaç formu, veya direkt WhatsApp — ihtiyaç 30 ton üstü ise Malek Bey şahsen bakar.